دلایل و انواع سرگیجه

مجموعه :سلامت روان

دلایل و انواع سرگیجه

دکتر بابک آزادنیا متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب، با بیان اینکه برخی بیماری‌های مغزی، خود را به صورت سرگیجه نشان می‌دهند، تصریح کرد: در مواردی هم وجود بیماری‌های گوش و قلبی – عروقی علت وقوع سرگیجه در افراد است. در صورتی‌که منشأ سرگیجه بیماری‌های مغزی باشد، این مساله به صورت دائمی بوده و بیمار دچار شدت و ضعف در سرگیجه می‌شود. بیماری‌های مغزی، برخی تومورها که موجب درگیری عصب هشتم می‌شود و عفونت مخچه، مننژیت، سکته و بیماری‌های التهابی مانند ام.اس در ۳۰ درصد از موارد خود را به صورت سرگیجه، نشان می‌دهند.

البته نوع سرگیجه نیز در تشخیص علت آن بسیار مهم است. به طوریکه در سرگیجه واقعی بیمار احساس چرخش اتاق را به دور سر خود دارد، اما سرگیجه کاذب به صورت سیاهی رفتن چشم‌ها و سبکی سر است. هدف واقعی ما از سرگیجه، سرگیجه واقعی است که در آن فرد دچار عدم تعادل و حرکت محیط به دور سر خود می‌شود، اما در سرگیجه کاذب منشاء، مغزی نبوده و در بیشتر موارد علل عروقی یا خونی برای آن وجود دارد.

انواع سرگیجه (5)

آزادنیا یکی از مهم‌ترین علل سرگیجه را بیماری‌های گوش دانست و اعلام کرد: ویژگی سرگیجه در بیماری‌هایی که مربوط به گوش است، به صورت حمله‌ای بوده و همراه با تهوع و استفراغ فراوان است که، امکان دارد پس از استفراغ فرد به حالت طبیعی بازگردد. از دیگر ویژگی‌های سرگیجه با منشاء بیماری‌های گوش این است که، با تغییر وضعیت سر هنگام بلندشدن و خوابیدن سرگیجه تشدید می‌شود. سرگیجه‌ای که مربوط به بیماری‌های گوش است به مرور زمان خفیف شده و بهبود می‌یابد.

در صورت ابتلا به سرگیجه در مرحله اول باید به متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب مراجعه کرد، تا با معاینه و گرفتن شرح حال از بیمار علت سرگیجه را تشخیص دهد. درمان سرگیجه وابسته به علت بیماری است و در صورتی‌که منشاء آن بیماری خطرناکی نباشد، از داروها به صورت درمان علامتی استفاده می‌شود. از آنجا که پیش از تشنج فرد دچار سرگیجه می‌شود، بنابراین بهتر است در صورت داشتن سرگیجه هرچه سریع‌تر به یک متخصص مغز و اعصاب مراجعه شود.

انواع سرگیجه (4)

تعریف سرگیجه و انواع سرگیجه و درمان آن
سرگیجه‌ در میان‌ مردم‌ بسیار شایع‌ است. در این‌ حالت‌ شما احساس‌ می ‌كنید اگر چشمان‌ خود را نبندید و آرام‌ دراز نكشید، دنیای‌ اطراف‌ به‌ دور سرتان‌ می ‌چرخد. حتی‌ ممكن‌ است‌ احساس‌ كنید در هوا هستید و حركت‌ می‌ كنید. هر دو حالت‌ می‌ تواند ناخوشایند و ترسناك‌ باشد.

سرگیجه‌ زمانی‌ بروز می‌ كند كه‌ موازنه‌ و تعادل‌ بدن‌ مختل‌ شود. مركز توازن‌ و حفظ‌ آن‌ در مغز و گوش‌ داخلی‌ است.سرگیجه‌ زمانی‌ بروز می‌ كند كه‌ موازنه‌ و تعادل‌ بدن‌ مختل‌ شود. مركز توازن‌ و حفظ‌ آن‌ در مغز و گوش‌ داخلی‌ است. در واقع‌ ماری زمانی‌ به‌ سرگیجه‌ مبتلا شد كه‌ سرماخوردگی ‌ به‌ گوش هایش‌ سرایت‌ كرد. پزشک برای‌ درمان‌ سرگیجهِ او نسخه‌ ای‌ تجویز كرد و پس از چند روز وی بهبود یافت. (البته‌ علائم‌ سرگیجه‌ همیشه‌ به‌ این‌ سادگی‌ نیستند و به سرعت‌ برطرف‌ نمی ‌شوند.)

برخی‌ از افراد از التهاب‌ مزمن‌ گوش‌ داخلی‌ رنج‌ می ‌برند. برخی‌ هم‌ با بروز مشكلات‌ یا حتی‌ وزش‌ ِ باد به‌ سرشان‌ دچار چنین‌ حالتی‌ می ‌شوند. اگر این‌ حالت‌ تداوم‌ یابد، می ‌تواند حالتی‌ حاد و وخیم‌ به‌ خود بگیرد.

در موارد نادر، سرگیجه‌ می ‌تواند نشانهِ مشكل‌ خاصی‌ در مغز- مثل‌ تومور یا ضربهِ مغزی‌ خفیف‌- باشد. بنابراین‌ هر زمان‌ كه‌ به‌ سرگیجه‌ مبتلا شـُدید، به‌ پزشك‌ خود اطلاع‌ دهید.

انواع سرگیجه (2)

فشار و فعالیت‌شدید

به‌ هنگام‌ تعرق‌ شدید، آب‌ و نمك‌ زیادی‌ از بدن‌ دفع‌ می‌ شود و فشارخون‌ به‌ طرز خطرناكی‌ پایین‌ می ‌آید. اگر در حال‌ فعالیت‌ بدنی‌ یا ورزش، احساس‌ گیجی‌ كردید، بلافاصله‌ فعالیت‌ خود را قطع‌ كنید. سپس‌ بنشینید و سر خود را میان‌ زانوها قرار دهید. بهترین‌ راه‌ جلوگیری‌ از بروز این‌ مشكل، رساندن‌ آب‌ كافی‌ به‌ بدن‌ بخصوص‌ قبل‌ و بعد از فعالیت‌ بدنی‌ شدید است. اگر در هوای‌ گرم‌ یا در سالن های‌ ورزشی‌ گرم‌ ورزش‌ می‌ كنید، خیلی‌ مراقب‌ باشید. برای‌ حفظ‌ نمك‌ بدن‌ خود از غذاهای‌ نمكدار (مثل‌ چوب‌ شور، بیسكویت‌ شور و…) استفاده‌ كنید، مگر این كه‌ پزشك‌ استفادهِ نمك‌ را برای‌ شما محدود كرده‌ باشد.

به‌ هنگام‌ تعرق‌ شدید، آب‌ و نمك‌ زیادی‌ از بدن‌ دفع‌ می‌ شود و فشارخون‌ به‌ طرز خطرناكی‌ پایین‌ می ‌آید. اگر در حال‌ فعالیت‌ بدنی‌ یا ورزش، احساس‌ گیجی‌ كردید، بلافاصله‌ فعالیت‌ خود را قطع‌ كنید. سپس‌ بنشینید و سر خود را میان‌ زانوها قرار دهید. بهترین‌ راه‌ جلوگیری‌ از بروز این‌ مشكل، رساندن‌ آب‌ كافی‌ به‌ بدن‌ بخصوص‌ قبل‌ و بعد از فعالیت‌ بدنی‌ شدید است.احساس‌ سرگیجه‌ و منگی‌ منتهی‌ به‌ ضعف‌ و بیحالی‌ می ‌تواند به‌ خاطر تپش‌ قلب‌ پایین‌ یا بالا باشد. در برخی‌ از افراد، فعالیت های‌ عادی‌ نظیر سرفه ، ادرار و بلع‌ آهستهِ غذا، می‌ تواند به‌ كاهش‌ ضربان‌ قلب‌ منجر شود. نتیجهِ كاهش‌ ضربان‌ قلب،‌ سرگیجه‌ است! از آنجا كه‌ برخی‌ عوامل‌ ضعف‌ و بیحالی‌ خطرناك‌ است‌ هر حالتی‌ را به‌ پزشك‌ گزارش‌ دهید.

 

 

انواع سرگیجه (3)

اضطراب‌ و دلهره‌

جودی تنها زمانی‌ احساس‌ گیجی‌ می ‌كرد كه‌ از خانهِ خود دور بود. ضربان‌ قلب‌ او بالا می‌ رفت‌ و نفس ‌نفس‌ می ‌زد. بیشتر این‌ علائم‌ هنگام‌ حضور در جمع‌ یا تشویش‌ شدید خود را آشكار می ‌كرد. دکتر‌ با دقت‌ او را معاینه‌ كرد‌ و متوجه‌ شد‌ بیماری‌ خاصی‌ ندارد. دکتر در نهایت‌ به‌ این‌ نتیجه‌ رسید‌ كه‌ او به شدت‌ نگران‌ است؛ همسرش‌ سرطان‌ خون‌ داشت‌ و در مقابل‌ درمان‌ واكنش‌ خوبی‌ نشان‌ نمی ‌داد. با استفاده‌ از روان ‌درمانی‌ و داروهای‌ ضدافسردگی ، علائم‌ ناراحتی‌ او به تدریج‌ برطرف‌ شد.

حركات‌ نادرست‌ و اشتباه‌

آیا زمانی‌ كه‌ سریع‌ از جای‌ خود بلند می ‌شوید، سرگیجه‌ می گیرید؟ شما می‌ توانید از بروز چنین‌ مشكلی‌ جلوگیری‌ كنید. علت‌ این‌ امر كاهش‌ موقتی‌ فشارخون‌ است‌ و مسئله‌ ساز نیست. بهتر است‌ پیش‌ از برخاستن، پاهای‌ خود را تكان‌ دهید و آنها را به‌ سمت‌ جلو و عقب‌ خم‌ كنید تا از بروز این‌ مشكل‌ جلوگیری‌ نمایید. اگر صبح ها بلافاصله‌ پس‌ از بیدار شدن‌ از خواب، از جای‌ خود برخیزید، با اُفت‌ شدید فشارخون‌ رو به ‌رو می‌ شوید و همین‌ امر باعث‌ سرگیجهِ شما می‌ شود. برای‌ پرهیز از این‌ حالت، در حدود سی‌ ثانیه‌ بنشینید، سپس‌ از جای‌ خود بلند شوید. برخی‌ از افراد در اثر سفر به‌ سرگیجه‌ مبتلا می‌ شوند. بنابراین‌ اگر هنگام‌ مسافرت‌ با این‌ مشكل‌ برخورد می‌ كنید، یك‌ ساعت‌ قبل‌ از حركت‌ از قرص های‌ مخصوص‌ استفاده‌ نمایید.

افزایش ‌سن‌

ضعف‌ بینایی، فرسودگی‌ مفاصل، اعصاب‌ و ماهیچه‌ها و ضعف‌ ناشی‌ از عدم‌ فعالیت‌ و تحرك‌ معمولاً در سنین‌ بالا خود را به خوبی‌ نشان‌ می ‌دهد. این‌ عوامل‌ در موازنهِ بدن‌ ایجاد اختلال‌ می ‌كند و شخص‌ دچار سرگیجه‌ می ‌شود. برای‌ درمان‌ آن‌ می ‌توان‌ از حركات‌ نرمشی‌ خفیف‌ و منظم‌ استفاده‌ كرد. اگر‌ سرگیجهِ شما مداوم‌ یا شدید است، بلافاصله‌ به‌ پزشك‌ مراجعه‌ كنید. برای‌ پزشك‌ خود حالات‌ و علائم‌ ناراحتی‌ خود را به‌ طور دقیق‌ شرح‌ دهید. آیا سرتان‌ می ‌چرخد؟ آیا احساس‌ غش‌ و ضعف‌ دارید؟ در این‌ حالت‌ پزشك‌ برای‌ شما آزمایش هایی‌ انجام‌ می‌ دهد و در نهایت‌ شما را به‌ نزد متخصص‌ می ‌فرستد.

انواع سرگیجه (1)

 

 عوامل متداول سرگیجه

۱) سرگیجه پوزیسیونی تشنجی خوش خیم یا BPPV: این بیماری یکی از متداولترین انواع سرگیجه به شمار می رود و علت های مختلفی دارد که خیلی از آنها هنوز چندان شناخته شده نیستند. معمولاً گفته می شود که این بیماری به خاطر ایجاد کریستال های کربنات کلسیم شناور در دهلیز گوش واقع در گوش درونی حادث می شود. دهلیز گوش وظیفه یکی کردن آنچه ما می شنویم، می بینیم و احساس می کنیم را با سر و حرکات بدن به عهده دارد. به طور خلاصه، حفظ تعادل بدن بر عهده این اندام است. گوش های ما نقش بسیار مهمی را در این روند ایفا می کنند. گوش درونی قسمتی به نام حزون گوش یا لابیرنت در خود دارد که شامل سه کانال به شکل نیمدایره است.
این کانال ها با یک مایع خاص احاطه شده است. عملکرد این کانال ها، انتقال اطلاعات مربوط به حرکات سر به عصب دهلیزی است. عصب این اطلاعات را به قسمت های مختلف مغز که کنترل هماهنگی بدن را بر عهده دارد، می رساند. افرادی که به این بیماری مبتلا می شوند احساس گیجی می کنند و این گیجی معمولا همراه با حالت تهوع، عرق کردن و رنگ پریدگی است. این مشکل معمولا بطور ناگهانی ایجاد شده و در کمتر از ۳۰ ثانیه هم از بین می رود. این بیماری ممکن است بخاطر ایجاد یک تغییر ناگهانی در وضعیت بدن مثل غلت خوردن در تختخواب یا رفتن و بیرون آمدن از تختخواب، بوجود آید.

۲) سندرم منیه: این بیماری یکی دیگر از علل متداول سرگیجه است. علائم آن ضعیف شدن یا از بین رفتن حس شنوایی، صدای زنگ در گوش و سرگیجه های گاه و بی گاه می باشد. علت این بیماری هنوز ناشناخته است. افرادی که به این بیماری مبتلا می شوند در گوش های خود احساس سنگینی و فشار کرده که به دنبال ضعف یا از بین رفتن شنوایی در یکی از گوش ها می آید و کمی بعد فرد دچار سرگیجه می شود. این مشکل گاهاً با حالت تهوع و استفراغ نیز همراه است. از بین رفتن شنوایی به تدریج برمی گردد و سرگیجه نیز کم کم از بین می رود.

۳) علل و عوامل دیگر: سرگیجه می تواند علت های دیگری هم داشته باشد که به تداول دو علت اول که ذکر شد نیست. این عوامل عبارتند از؛ سکته، تومرهای مغزی، پایین آمدن فشارِخون، نامنظم بودن ضربان قلب، تصلب شریان ها و سردردهای میگرنی. خیلی از داروهای تجویزی و غیرتجویزی هم می توانند منجر به ایجاد سرگیجه شوند. در برخی افراد داروها سرماخوردگی و آنفولانزا، مسکن ها و همچنین داروها فشارِخون دیابت، بیماری تیروئید، افسردگی و اضطراب نیز ممکن است باعث ایجاد سرگیجه شود.

پاسخی بگذارید

جدیدترین مطالب
پربیننده هفته
پربیننده ماه

مطالب طنز و سرگرمی

استاتوس ها